Γράμματα – Τυπογραφία στη Γραφιστική Σύνθεση (Κατεύθυνση Γραφιστικής)

Κωδικός Μαθήματος:

N1-4030

Semester:

Δ' Εξάμηνο

Κατηγορία:

Επιλογής Υποχρεωτικό (4 από 8) ( ΜΕ )

Ώρες:

4

Μονάδες ECTS:

6

Καθηγητές Μαθήματος

Στις θεωρητικές διαλέξεις ο/η φοιτητής/ρια έρχεται – μέσα από διαφάνειες, βίντεο και συζήτηση – σε επαφή με την εκφραστική δύναμη των γραμμάτων, και πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη γραφιστική σύνθεση. Παράλληλα γίνεται εισαγωγή στα προβλήματα αναγνωσιμότητας, τις τυπογραφικές αντιθέσεις, και πως μπορεί να επιτευχθεί ενότητα κειμένου και φόρμας στη συνθετική δόμηση του χώρου (αφίσα/έντυπο, οθόνη κ.ά.)

Στο εργαστήριο ο/η φοιτητής/ρια μελετά, μέσα από ασκήσεις, τη χρήση των τυπογραφικών χαρακτήρων, επιχειρεί συνθετική έρευνα για χρήση των στοιχείων ως γραφιστικά εργαλεία, αντιμετωπίζει τη σύζευξη εικονογράφησης και αλφαβήτου, και σχεδιάζει πειραματική γραμματοσειρά για επικοινωνιακές χρήσεις μέσα από υλικά που απλοποιεί και επεξεργάζεται οπτικά (στυλιζάρισμα).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Ο φοιτητής/ρια έρχεται σε επαφή με την ιστορία των τυπογραφικών στοιχείων από την εφεύρεση του Ι. Γουτεμβέργιου έως τη σημερινή ψηφιακή εποχή. Μέσα από διαλέξεις, προβολή παραδειγμάτων και συζήτηση αναλύεται η σχεδιαστική πορεία τόσο των ελληνικών μεταβυζαντινών και σύγχρονων μορφών των γραμμάτων, όσο και οι εξελίξεις των λατινικών προτύπων που επικράτησαν στη Δύση (τα γοτθικά στοιχεία, οι αναγεννησιακές επιλογές, η επίδραση της εκμηχάνισης και του εμπορίου, η ψηφιακή επανάσταση κ.ά.)
Ειδικότερα: Ο Γουτεμβέργιος και η χάραξη των τυπογραφικών στοιχείων, η τυπογραφία και η Αναγέννηση, η απαρχή της ελληνικής τυπογραφίας, οι γάλλοι και ολλανδοί τυπογράφοι του 16ου αι., η τυπογραφία κατά τον 17ο και 18ο αι. (οι ελληνικές σπουδές στην Αγγλία), ο νεοκλασικισμός στον τυπογραφικό σχεδιασμό του 19ου αι., οι αλλαγές στα ελληνικά στοιχεία του 19ου αι., οι τεχνολογικές εξελίξεις του 19ου αι. και η εκμηχάνιση της σχεδίασης, χύτευσης και στοιχειοθεσίας), η τυπογραφία του 20ου αι. (εικαστικές και κοινωνικές μεταβολές, η φωτοσύνθεση κσι ο ψηφιακός κόσμος)

Στις ασκήσεις του εργαστηρίου και στην κατ᾽ οίκον προετοιμασία από υποδείγματα – που αναφέρονται σε σημαντικά στάδια της εξέλιξης της τυπογραφικού σχεδιασμού – ο/η φοιτητής/ρια αναλύει τις βασικές αρχές του τυπογραφικού σχεδιασμού, αξιολογεί τις αναλογίες ύψους και πλάτους κάθε γράμματος/στοιχείου σε σχέση με τα υπόλοιπα, εξασκείται στην εκτέλεση των σχεδίων γραμμάτων ώστε να αποκτήσει τις απαιτούμενες δεξιότητες για την ολοκλήρωση κοινών και ειδικών χαρακτηριστικών και να εμπεδώσει τις αισθητικές διαφοροποιήσεις που κατεγράφησαν σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και περιοχές της Ευρώπης.

Μετά την ολοκλήρωση των εργαστηριακών μαθημάτων (13 εβδομάδες) ο/η φοιτητής/ρια οφείλει να έχει συμπληρώσει φάκελο με σχέδια υποδειγματικών γραμματοσειρών (5 ασκήσεων) και σε συνδυασμό με την παρουσία/συμμετοχή του/της στο εργαστήριο αξιολογείται η επίδοση.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Τάκης Κατσουλίδης, Το σχέδιο του γράμματος (Εύδοξος).
2. Ψηφιακά κείμενα από το Διεθνές Συνέδριο «Τα ελληνικά γράμματα: από την σκληρή πέτρα στον σκληρό δίσκο»: http://www.greekfontsociety.gr/images/greektablets/
3. Μαστορίδης, Κλ. (επιμ.), 2002, Πρακτικά 1ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας: Ιστορία, Θεωρία, Εκπαίδευση, Θεσσαλονίκη.
4. Μαστορίδης, Κλ., 1995, «Σχετικά με την ιστορία και την εξέλιξης των ελληνικών τυπογραφικών στοιχείων», Νέο Επίπεδο (20-21), σελ. 10-12.
5. Μαστορίδης, Κλ., 1999, Casting the Greek Newspaper, Θεσσαλονίκη, ΕΛΙΑ.
6. Ματθιόπουλος, Γ., 2009, Ανθολόγιο ελληνικής τυπογραφίας. Συνοπτική ιστορία της τέχνης του εντύπου ελληνικού βιβλίου από τον 15ο έως τον 20ό αιώνα, Ηράκλειο, ΠΕΚ.
7. Lin, Lynn (ed.), Typography, Chois Publishing, 2012.
8. Shaoqiang, Wang, Type Player: Type as Experiment. Type as Image, Ginkgko Press, 2011.
9. Blackwell, Lewis, 20th Century Type, Laurence King Press, 1992.
10. Perfect, Christopher, The Complete Typographer: A Manual for Designing with Type, Little, Brown and Co., 1992.

Συναφή επιστημονικά περιοδικά και ιστότοποι:
www.archivesofdesign.gr
Hyphen (περιοδικό Τυπογραφίας)
www.grdmagazine.gr
www.ggda.gr
www.designmag.gr
www.printmag.com
www.baselinemagazine.com
www.typographica.org