Οργάνωση Εγκαταστάσεων Γραφικών Τεχνών και Ασφάλεια στους Χώρους Εργασίας

Κωδικός Μαθήματος:

N1-6140

Semester:

ΣΤ’ Εξάμηνο (Κατεύθυνση Τεχνολογίας Γραφικών Τεχνών)

Κατηγορία:

Υποχρεωτικά ( ΜΕ )

Ώρες:

4

Μονάδες ECTS:

6

Καθηγητές Μαθήματος

ΑΘΥΜΑΡΙΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΑ

Στόχος του μαθήματος είναι:
Να κατανοήσουν οι φοιτητές τη σημασία της οργάνωσης των χώρων, των διατάξεων του παραγωγικού εξοπλισμού, των εγκαταστάσεων και των σχετικών εργασιών, μιας μονάδας Γραφικών Τεχνών, για την αποτελεσματική και αποδοτική λειτουργία της, μέσω της εξέτασης των διαφόρων πρότυπων συστημάτων, διαδικασιών και κανονισμών που διέπουν τη λειτουργία των μονάδων αυτών και την υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Θεωρητικό Μέρος Μαθήματος
Η έννοια και η σημασία της οργάνωσης των εγκαταστάσεων των μονάδων Γραφικών Τεχνών. Παράμετροι που επηρεάζουν την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της οργάνωσης και της αποδοτικής λειτουργίας μιας παραγωγικής μονάδας Γραφικών Τεχνών.
Δομικά στοιχεία μιας παραγωγικής μονάδας Γραφικών Τεχνών. Η Μελέτη για την ανέγερση ή τη διαμόρφωση των κτιριακών εγκαταστάσεων. Η ευθύνη της παραγγελίας και της εκτέλεσης της μελέτης. Η επιλογή του τόπου εγκατάστασης της μονάδας. Οι απαιτήσεις σε εξωτερικούς χώρους. Θέματα προσβασιμότητας. Τα μηχανήματα. Διαστάσεις, ελεύθερος χώρος γύρω από αυτά, και ειδικές απαιτήσεις εγκατάστασης και λειτουργίας. Στοιχειώδης χώρος μιας μηχανής. Θέματα εργονομίας. Παραγωγικές διατάξεις, με στόχο τη βελτιστοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας. Διαγράμματα εργασίας και ροής εργασίας. Προσδιορισμός του διευθυντικού, διοικητικού, επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού, το οποίο θα επανδρώσει μια συγκεκριμένη μονάδα με τα παραπάνω μηχανήματα. Καθορισμός των χώρων οι οποίοι χρειάζονται για τη λειτουργία της μονάδας (χώροι παραγωγής, χώροι διοίκησης, χώροι υποστήριξης, κτλ). Σχέσεις μεταξύ των χώρων. Κύριοι και δευτερεύοντες χώροι. Αποθηκευτικοί χώροι. Ελεύθεροι χώροι. Σχέση λειτουργικότητας και μορφής. Συστήματα και δομές για τη διαρρύθμιση των χώρων της μονάδας (plant and facility layout), lean manufacturing, μεθοδολογία six sigma και DMAIC, Kaizen, TPS (Toyota Production System). Οι χώροι ως κύτταρα της παραγωγικής διαδικασίας (cellular manufacturing). Η σημασία της δυνατότητας προσαρμογής της μονάδας στις μακροχρόνιες τεχνολογικές αλλαγές. Παράγοντες που διευκολύνουν την ταχεία αλλαγή της παραγωγής (change over). Τα υλικά του οικοδομικού κελύφους. Οι αισθητικές απαιτήσεις μιας μονάδας Γραφικών Τεχνών. Ο ανθρώπινος παράγων και η σημασία του. Ο ψυχολογικός παράγων, ως παράμετρος της αποδοτικής λειτουργίας της μονάδας. Ειδικές απαιτήσεις. Ηχομόνωση. Παθητική και ενεργητική αντιμετώπιση προβλημάτων ηχομόνωσης. Φωτισμός, φυσικός και τεχνητός. Συστήματα φωτισμού. Θέρμανση, κλιματισμός και αερισμός. Συστήματα και κανονισμοί. Θέματα πυρασφάλειας. Εύφλεκτα υλικά, συστήματα πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης. Ειδικά προστατευμένοι χώροι. Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Σχετικοί κανονισμοί. Εγκαταστάσεις καυσίμων αερίων, πετρελαίου και πεπιεσμένου αέρα. Υδραυλικές εγκαταστάσεις. Διαχείριση αποβλήτων και υλικών προς ανακύκλωση. Θέματα υγιεινής. Φαρμακείο και ιατρείο. Η μεγάλη σημασία της καθαριότητας (the seven wastes). Τα υλικά των ορατών επιφανειών. Τα χρώματα των ορατών επιφανειών. Έξοδοι κινδύνου. Ειδικά θέματα ασφαλείας του προσωπικού. Σήμανση. Κανονισμοί που αφορούν τη σήμανση. Η ισχύουσα νομοθεσία και οι εγκαταστάσεις μιας μονάδας Γραφικών Τεχνών. Παραδείγματα σχετικών εγκαταστάσεων. Εγκαταστάσεις μεγάλων εκδοτικών επιχειρήσεων. Η επίδραση των νέων τεχνολογιών στην οργάνωση των εγκαταστάσεων μιας μονάδας Γραφικών Τεχνών. Η χρήση τεχνικών προσομοίωσης (simulation) στο σχεδιασμό νέων μονάδων – εγκαταστάσεων Γραφικών Τεχνών.
Επίσης σχετικά με την Υγιεινή και την Ασφάλεια στους χώρους εργασίας αναλύονται τα παρακάτω:
i. Κανόνες ασφαλείας – Καθαριότητα και τάξη στην εργασία
ii. Έννοιες Εργατικό ατύχημα, Ασφάλεια, Υγιεινή, Δείκτες ατυχημάτων
iii. Φυσικοί-Χημικοί-Βιολογικοί κίνδυνοι στο χώρο εργασίας
iv. Νομοθεσία
v. Υποχρεώσεις εργοδοτών-εργαζομένων
vi. Εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου
vii. Υποχρεώσεις Ιατρού Εργασίας
viii. Υποχρεώσεις Τεχνικού ασφαλείας
ix. Προσόντα Τεχνικού ασφαλείας
x. Προστασία από κινδύνους
xi. Μέσα Ατομικής Προστασίας
xii. Σήμανση ασφάλειας και υγείας
xiii. Κίνδυνοι από ηλεκτρικό ρεύμα
xiv. Κίνδυνοι πυρκαγιάς και πυροπροστασία

Εργαστηριακό Μέρος Μαθήματος
• Επίσκεψη σε μονάδα Γραφικών Τεχνών.
• Καταγραφή και τεκμηρίωση της υπάρχουσας κατάστασης.
• Εντοπισμός θετικών και αρνητικών στοιχείων.
• Προτάσεις για την εξάλειψη των αρνητικών στοιχείων και τη βελτίωση της λειτουργίας της μονάδας.
• Μελέτη ειδικών θεμάτων: προσβασιμότητα, ηχομόνωση, πυρασφάλεια, φωτισμός, συστήματα οργάνωσης των χώρων και παραγωγικών διατάξεων.
• Μελέτη για τη δημιουργία μιας νέας μονάδας Γραφικών Τεχνών (συγκέντρωση στοιχείων).
• Προτάσεις για εναλλακτικές λύσεις σχεδιασμού της νέας μονάδας.
• Σχεδιασμός της νέας μονάδας.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ξενόγλωσση
1. «FIRE SAFETY IN PRINTING INDUSTRY», HSC (Health and Safety Commision),
London, 1992
2. «Fundamentals of Industrial Hygiene» , Julian B. Olishifski, P.E., C.S.P. Editor-in-Chief, National Safety Council, 1982
3.Philips, E., Manufacturing Plant Layout, Society of Manufacturing Engineers, 1997.
4.Meyers & Matthew, Manufacturing Facilities Design and Material Handling, Pearson Education, 2004
5.Gavin Stamp, Industrial Architecture, Twentieth Century Architecrure, 1994
Ελληνική
1.«Υγιεινή – Ασφάλεια Εργασίας και Προστασία Περιβάλλοντος», Καρακασίδης Ν.Γ. –
Θεοδωράτος Π.Χ. , Εκδ. ΙΩΝ, 2001.
2. Κ. Μαρχαβίλας Π. , Διαχείριση ασφαλείας και υγιεινής της εργασίας Εκδόσεις Τζιόλα 2016.
3.Neufert E., Les Elements des construction des projes. Ed. DUNOD, Paris, 1969. Ελληνική έκδοση: Εκδότης Γκιούρδας, Αθήνα, 1981.